ٱلذَّارِيَات
Zariyat surəsi
60 ayə · Məkkədə nazil olmuşdur
بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَـٰنِ ٱلرَّحِيمِ
- 1
وَٱلذَّٰرِيَـٰتِ ذَرْوًا
Toz-torpaq qaldıran küləklərə, yağış yüklü buludlara, rahatlıqla üzüb gedən gəmilərə və işləri bölüşdürən mələklərə and olsun ki,
- 2
فَٱلْحَـٰمِلَـٰتِ وِقْرًا
Ayə nömrə 1. bax
- 3
فَٱلْجَـٰرِيَـٰتِ يُسْرًا
Ayə nömrə 1. bax
- 4
فَٱلْمُقَسِّمَـٰتِ أَمْرًا
Ayə nömrə 1. bax
- 5
إِنَّمَا تُوعَدُونَ لَصَادِقٌ
Sizə vəd olunan (axirət həyatı) haqdır.
- 6
وَإِنَّ ٱلدِّينَ لَوَٰقِعٌ
Şübhəsiz, haqq-hesab mütləq baş verəcəkdir.
- 7
وَٱلسَّمَآءِ ذَاتِ ٱلْحُبُكِ
İçində yollar (orbitlər) olan göyə and olsun ki,
- 8
إِنَّكُمْ لَفِى قَوْلٍ مُّخْتَلِفٍ
Siz (Quran barəsində) müxtəlif sözlər deyirsiniz.
- 9
يُؤْفَكُ عَنْهُ مَنْ أُفِكَ
(Qurandan) dönən kimsə ondan döndərilər.
- 10
قُتِلَ ٱلْخَرَّٰصُونَ
Qəhr olsun yalançılar!
- 11
ٱلَّذِينَ هُمْ فِى غَمْرَةٍ سَاهُونَ
O kəslər ki, cəhalət içində qalmış qafillərdir.
- 12
يَسْـَٔلُونَ أَيَّانَ يَوْمُ ٱلدِّينِ
Onlar haqq-hesab gününün nə vaxt olacağını soruşurlar.
- 13
يَوْمَ هُمْ عَلَى ٱلنَّارِ يُفْتَنُونَ
O gün onlara cəhənnəmdə əzab veriləcəkdir.
- 14
ذُوقُوا۟ فِتْنَتَكُمْ هَـٰذَا ٱلَّذِى كُنتُم بِهِۦ تَسْتَعْجِلُونَ
(Onlara belə deyiləcək:) “Dadın əzabınızı! Bu, tezliklə gəlməsini istədiyiniz şeydir”.
- 15
إِنَّ ٱلْمُتَّقِينَ فِى جَنَّـٰتٍ وَعُيُونٍ
Şübhəsiz, müttəqilər cənnətlərdə və çeşmə başlarında olacaqlar.
- 16
ءَاخِذِينَ مَآ ءَاتَىٰهُمْ رَبُّهُمْ ۚ إِنَّهُمْ كَانُوا۟ قَبْلَ ذَٰلِكَ مُحْسِنِينَ
Rəbbinin onlara verdiyini (mükafatlarını) alacaqlar. Çünki onlar bundan əvvəl yaxşı əməl sahibləri idilər.
- 17
كَانُوا۟ قَلِيلًا مِّنَ ٱلَّيْلِ مَا يَهْجَعُونَ
Onlar gecələr (ibadət edib) çox az yatırdılar.
- 18
وَبِٱلْأَسْحَارِ هُمْ يَسْتَغْفِرُونَ
Sübh çağında isə istiğfar edirdilər.
- 19
وَفِىٓ أَمْوَٰلِهِمْ حَقٌّ لِّلسَّآئِلِ وَٱلْمَحْرُومِ
Mallarında da dilənçinin və yoxsulun haqqı (payı) var idi.
- 20
وَفِى ٱلْأَرْضِ ءَايَـٰتٌ لِّلْمُوقِنِينَ
Yer üzündə yəqinliklə inananlar üçün (Allahın varlığını və qüdrətini göstərən) dəlillər vardır.
- 21
وَفِىٓ أَنفُسِكُمْ ۚ أَفَلَا تُبْصِرُونَ
Sizin özünüzdə də (buna dair dəlillər vardır)! Hələ də görmürsünüzmü?
- 22
وَفِى ٱلسَّمَآءِ رِزْقُكُمْ وَمَا تُوعَدُونَ
Göydə də ruziniz (yağış) və sizə vəd olunan (mükafat və ya cəzalar) vardır.
- 23
فَوَرَبِّ ٱلسَّمَآءِ وَٱلْأَرْضِ إِنَّهُۥ لَحَقٌّ مِّثْلَ مَآ أَنَّكُمْ تَنطِقُونَ
Göyün və yerin Rəbbinə and olsun ki, bu vəd sizin danışığınız kimi gerçəkdir.
- 24
هَلْ أَتَىٰكَ حَدِيثُ ضَيْفِ إِبْرَٰهِيمَ ٱلْمُكْرَمِينَ
(Ey Peyğəmbər!) İbrahimin hörmətli qonaqlarının xəbəri sənə gəlib çatdımı? (Bu qonaqlar Allah tərəfindən göndərilmiş və insan surətinə girmiş mələklər idi.)
- 25
إِذْ دَخَلُوا۟ عَلَيْهِ فَقَالُوا۟ سَلَـٰمًا ۖ قَالَ سَلَـٰمٌ قَوْمٌ مُّنكَرُونَ
Onlar İbrahimin hüzuruna daxil olub salam verdiklərində o da: “Salam! Siz yad adamlarsınız”, - dedi.
- 26
فَرَاغَ إِلَىٰٓ أَهْلِهِۦ فَجَآءَ بِعِجْلٍ سَمِينٍ
İbrahim dərhal ailəsinin yanına getdi və kök bir buzov (qızardıb) gətirdi.
- 27
فَقَرَّبَهُۥٓ إِلَيْهِمْ قَالَ أَلَا تَأْكُلُونَ
Yeməyi onlara yaxınlaşdırıb: “Yemirsinizmi?” - dedi.
- 28
فَأَوْجَسَ مِنْهُمْ خِيفَةً ۖ قَالُوا۟ لَا تَخَفْ ۖ وَبَشَّرُوهُ بِغُلَـٰمٍ عَلِيمٍ
İbrahim (qonaqların yemədiklərini görüb) dərhal onlardan qorxuya düşdü. Onlar: “Qorxma!” - dedilər və onu çox bilikli bir oğlan uşağı (İshaq) ilə müjdələdilər.
- 29
فَأَقْبَلَتِ ٱمْرَأَتُهُۥ فِى صَرَّةٍ فَصَكَّتْ وَجْهَهَا وَقَالَتْ عَجُوزٌ عَقِيمٌ
Onun zövcəsi (Sara) qışqıraraq gəldi və əlini üzünə vuraraq: “Mən sonsuz bir qoca qarıyam!” - dedi.
- 30
قَالُوا۟ كَذَٰلِكِ قَالَ رَبُّكِ ۖ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلْحَكِيمُ ٱلْعَلِيمُ
Onlar: “Rəbbin belə buyurdu. Şübhəsiz ki, O, hikmət sahibidir, hər şeyi biləndir!” - dedilər.
- 31
۞ قَالَ فَمَا خَطْبُكُمْ أَيُّهَا ٱلْمُرْسَلُونَ
İbrahim dedi: “Elə isə sizin (mənimlə) nə işiniz var ey elçilər?”
- 32
قَالُوٓا۟ إِنَّآ أُرْسِلْنَآ إِلَىٰ قَوْمٍ مُّجْرِمِينَ
Onlar dedilər: “Biz günahkar bir qövmə göndərilmişik ki,
- 33
لِنُرْسِلَ عَلَيْهِمْ حِجَارَةً مِّن طِينٍ
Onların üstünə gildən daşlar yağdıraq.
- 34
مُّسَوَّمَةً عِندَ رَبِّكَ لِلْمُسْرِفِينَ
Bu daşlar həddi aşanlar üçün Rəbbinin dərgahında işarələnmişdir.
- 35
فَأَخْرَجْنَا مَن كَانَ فِيهَا مِنَ ٱلْمُؤْمِنِينَ
Oradakı möminləri də (oradan) çıxartdıq.
- 36
فَمَا وَجَدْنَا فِيهَا غَيْرَ بَيْتٍ مِّنَ ٱلْمُسْلِمِينَ
Orada bir evdən (bir ailədən) başqa müsəlman tapmadıq.
- 37
وَتَرَكْنَا فِيهَآ ءَايَةً لِّلَّذِينَ يَخَافُونَ ٱلْعَذَابَ ٱلْأَلِيمَ
Şiddətli əzabdan qorxanlar üçün orada (ibrətamiz) bir işarə saxladıq.
- 38
وَفِى مُوسَىٰٓ إِذْ أَرْسَلْنَـٰهُ إِلَىٰ فِرْعَوْنَ بِسُلْطَـٰنٍ مُّبِينٍ
Musanın da (hekayətində ibrətlər vardır)! Bir zaman onu açıq-aşkar bir dəlillə Fironun yanına göndərmişdik.
- 39
فَتَوَلَّىٰ بِرُكْنِهِۦ وَقَالَ سَـٰحِرٌ أَوْ مَجْنُونٌ
O (Firon), öz ordusu ilə birlikdə (haqdan) üz çevirib: “Bu sehrbazdır, yaxud dəlidir!” – demişdi.
- 40
فَأَخَذْنَـٰهُ وَجُنُودَهُۥ فَنَبَذْنَـٰهُمْ فِى ٱلْيَمِّ وَهُوَ مُلِيمٌ
Nəhayət, Fironu və əsgərlərini yaxaladıq və onları dənizə atdıq. O, (boğularkən, iman gətirmədiyi üçün) öz-özünü qınayırdı.
- 41
وَفِى عَادٍ إِذْ أَرْسَلْنَا عَلَيْهِمُ ٱلرِّيحَ ٱلْعَقِيمَ
Ad qövmündə də (ibrətlər vardır)! O zaman onların üstünə faydasız (məhv edən) bir külək göndərmişdik.
- 42
مَا تَذَرُ مِن شَىْءٍ أَتَتْ عَلَيْهِ إِلَّا جَعَلَتْهُ كَٱلرَّمِيمِ
O külək üstündən keçdiyi hər şeyi külə çevirirdi.
- 43
وَفِى ثَمُودَ إِذْ قِيلَ لَهُمْ تَمَتَّعُوا۟ حَتَّىٰ حِينٍ
Səmud qövmündə də (ibrətlər vardır)! O zaman onlara: “Müəyyən bir vaxta qədər (dünya nemətlərindən) faydalanın!” - deyilmişdi.
- 44
فَعَتَوْا۟ عَنْ أَمْرِ رَبِّهِمْ فَأَخَذَتْهُمُ ٱلصَّـٰعِقَةُ وَهُمْ يَنظُرُونَ
Onlar Rəbbinin əmrinə qarşı çıxdılar və buna görə də onlar görə-görə (gündüz) özlərini ildırım vurmuşdu.
- 45
فَمَا ٱسْتَطَـٰعُوا۟ مِن قِيَامٍ وَمَا كَانُوا۟ مُنتَصِرِينَ
Beləliklə, onlar ayağa qalxa bilmədilər, onlara yardım edən də olmadı.
- 46
وَقَوْمَ نُوحٍ مِّن قَبْلُ ۖ إِنَّهُمْ كَانُوا۟ قَوْمًا فَـٰسِقِينَ
Daha əvvəl Nuh qövmünü də (məhv etmişdik). Çünki onlar fasiq bir qövm idilər.
- 47
وَٱلسَّمَآءَ بَنَيْنَـٰهَا بِأَيْي۟دٍ وَإِنَّا لَمُوسِعُونَ
Biz göyü əllərimizlə (qüdrətimizlə) yaratdıq və onu genişləndiririk. (Bəzi müasir təfsirçilər bu ayədəki “Biz onu genişləndiririk” ifadəsinin kainatdakı planetlərin və qalaktikaların getdikcə bir-birindən uzaqlaşmasına işarə etdiyini bildirmişlər.)
- 48
وَٱلْأَرْضَ فَرَشْنَـٰهَا فَنِعْمَ ٱلْمَـٰهِدُونَ
Biz yeri də döşədik. Biz necə də gözəl döşəyirik!
- 49
وَمِن كُلِّ شَىْءٍ خَلَقْنَا زَوْجَيْنِ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ
Düşünüb ibrət alasınız deyə hər şeydən cüt-cüt yaratdıq.
- 50
فَفِرُّوٓا۟ إِلَى ٱللَّهِ ۖ إِنِّى لَكُم مِّنْهُ نَذِيرٌ مُّبِينٌ
(De:) “Allaha tərəf qaçın (yönəlin)! Həqiqətən, mən Onun tərəfindən sizə göndərilmiş açıq-aşkar xəbərdarlıq edən bir peyğəmbərəm.
- 51
وَلَا تَجْعَلُوا۟ مَعَ ٱللَّهِ إِلَـٰهًا ءَاخَرَ ۖ إِنِّى لَكُم مِّنْهُ نَذِيرٌ مُّبِينٌ
Allahla yanaşı başqa bir ilah qəbul etməyin! Həqiqətən, mən Onun tərəfindən sizə göndərilmiş açıq-aşkar xəbərdarlıq edən bir peyğəmbərəm”.
- 52
كَذَٰلِكَ مَآ أَتَى ٱلَّذِينَ مِن قَبْلِهِم مِّن رَّسُولٍ إِلَّا قَالُوا۟ سَاحِرٌ أَوْ مَجْنُونٌ
Onlardan əvvəlkilərə də bir peyğəmbər gəldiyi zaman məhz belə demişdilər: “Bu sehrbazdır, yaxud divanədir!”
- 53
أَتَوَاصَوْا۟ بِهِۦ ۚ بَلْ هُمْ قَوْمٌ طَاغُونَ
Bunu (nəsildən-nəsilə) bir-birinə vəsiyyətmi etmişdilər?! Xeyr! Onlar azğın bir qövmdür.
- 54
فَتَوَلَّ عَنْهُمْ فَمَآ أَنتَ بِمَلُومٍ
Artıq onlardan üz çevir! Sən bundan ötrü qınanmayacaqsan.
- 55
وَذَكِّرْ فَإِنَّ ٱلذِّكْرَىٰ تَنفَعُ ٱلْمُؤْمِنِينَ
Sən öyüd-nəsihət ver! Çünki öyüd-nəsihət möminlərə fayda verər.
- 56
وَمَا خَلَقْتُ ٱلْجِنَّ وَٱلْإِنسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ
Cinləri və insanları yalnız Mənə ibadət etsinlər deyə yaratdım.
- 57
مَآ أُرِيدُ مِنْهُم مِّن رِّزْقٍ وَمَآ أُرِيدُ أَن يُطْعِمُونِ
Mən onlardan nə bir ruzi, nə də Məni yedirtmələrini istəyirəm.
- 58
إِنَّ ٱللَّهَ هُوَ ٱلرَّزَّاقُ ذُو ٱلْقُوَّةِ ٱلْمَتِينُ
Şübhəsiz ki, ruzi verən, qüvvət sahibi və mətin olan Allahdır!
- 59
فَإِنَّ لِلَّذِينَ ظَلَمُوا۟ ذَنُوبًا مِّثْلَ ذَنُوبِ أَصْحَـٰبِهِمْ فَلَا يَسْتَعْجِلُونِ
Həqiqətən, zülm edənləri də (keçmiş) yoldaşları kimi əzab qisməti gözləyir. Buna görə də onlar Məni tələsdirməsinlər.
- 60
فَوَيْلٌ لِّلَّذِينَ كَفَرُوا۟ مِن يَوْمِهِمُ ٱلَّذِى يُوعَدُونَ
Onlara vəd olunan günlərinə görə vay kafirlərin halına!