Saffat surəsi

182 ayə · Məkkədə nazil olmuşdur

بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَـٰنِ ٱلرَّحِيمِ

1
وَٱلصَّـٰٓفَّـٰتِ صَفًّا 
And olsun səf-səf düzülənlərə,
2
فَٱلزَّٰجِرَٰتِ زَجْرًا 
Bağıraraq qovanlara,
3
فَٱلتَّـٰلِيَـٰتِ ذِكْرًا 
Və Zikri (Quranı) oxuyanlara!
4
إِنَّ إِلَـٰهَكُمْ لَوَٰحِدٌ 
Həqiqətən, sizin ilahınız təkdir! (Bəzi təfsirçilər bu ayələrdə qeyd olunan “səf-səf düzülən, bağıraraq qovan və zikri oxuyanlar”ın mələklər olduğunu ifadə etmişlər.)
5
رَّبُّ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا وَرَبُّ ٱلْمَشَـٰرِقِ 
O, göylərin, yerin və onların arasındakıların Rəbbidir. O, məşriqlərin də Rəbbidir. (Ayədəki “məşriq” sözünün cəmdə işlədilməsi il boyu günəşin şərqdəki fərqli yerlərdən çıxması ilə izah olunmuşdur.)
6
إِنَّا زَيَّنَّا ٱلسَّمَآءَ ٱلدُّنْيَا بِزِينَةٍ ٱلْكَوَاكِبِ 
Şübhəsiz ki, Biz ən yaxın göyü ulduzlarla bəzədik.
7
وَحِفْظًا مِّن كُلِّ شَيْطَـٰنٍ مَّارِدٍ 
Və onu hər bir asi şeytandan qoruduq.
8
لَّا يَسَّمَّعُونَ إِلَى ٱلْمَلَإِ ٱلْأَعْلَىٰ وَيُقْذَفُونَ مِن كُلِّ جَانِبٍ 
Onlar (mələklərə məxsus olan) ən ali məclisə qulaq asa bilməzlər və hər tərəfdən qovularlar.
9
دُحُورًا ۖ وَلَهُمْ عَذَابٌ وَاصِبٌ 
(Oradan) qovulub atılarlar. Onlar üçün daimi bir əzab vardır.
10
إِلَّا مَنْ خَطِفَ ٱلْخَطْفَةَ فَأَتْبَعَهُۥ شِهَابٌ ثَاقِبٌ 
Ancaq (mələklərin məclisindən bir söz dinləyib) çırpışdıran olarsa, dərhal alovlu bir ulduz onu təqib edər.
11
فَٱسْتَفْتِهِمْ أَهُمْ أَشَدُّ خَلْقًا أَم مَّنْ خَلَقْنَآ ۚ إِنَّا خَلَقْنَـٰهُم مِّن طِينٍ لَّازِبٍۭ 
Onlardan soruş: “Onlarımı yaratmaq daha çətindir, yoxsa yaratdıqlarımızı (mələkləri, yeri və göyləri)?!” Həqiqətən, Biz onları (insanları) yapışqan bir palçıqdan yaratdıq.
12
بَلْ عَجِبْتَ وَيَسْخَرُونَ 
Xeyr! Sən (Allahın qüdrətinə) təəccüblənirsən, onlar isə məsxərəyə qoyurlar.
13
وَإِذَا ذُكِّرُوا۟ لَا يَذْكُرُونَ 
Onlara öyüd verildikdə ibrət almazlar.
14
وَإِذَا رَأَوْا۟ ءَايَةً يَسْتَسْخِرُونَ 
Onlar bir möcüzə gördüklərində onu məsxərəyə qoyarlar.
15
وَقَالُوٓا۟ إِنْ هَـٰذَآ إِلَّا سِحْرٌ مُّبِينٌ 
Və belə deyərlər: “Bu, yalnız açıq-aşkar bir sehrdir.
16
أَءِذَا مِتْنَا وَكُنَّا تُرَابًا وَعِظَـٰمًا أَءِنَّا لَمَبْعُوثُونَ 
Biz ölüb torpaq və sür-sümük olduqdan sonra dirildiləcəyikmi?
17
أَوَءَابَآؤُنَا ٱلْأَوَّلُونَ 
Əvvəlki atalarımız da dirildiləcəklərmi?”
18
قُلْ نَعَمْ وَأَنتُمْ دَٰخِرُونَ 
De: “Bəli, həm də siz zəlil olaraq dirildiləcəksiniz”.
19
فَإِنَّمَا هِىَ زَجْرَةٌ وَٰحِدَةٌ فَإِذَا هُمْ يَنظُرُونَ 
O (diriltmə) qorxunc bir səs (ikinci dəfə surun üfürülməsi) ilə olacaqdır. Onlar dərhal (dirilib ətrafa) baxacaqlar.
20
وَقَالُوا۟ يَـٰوَيْلَنَا هَـٰذَا يَوْمُ ٱلدِّينِ 
Onlar: “Vay halımıza! Bu, haqq-hesab günüdür!” - deyəcəklər.
21
هَـٰذَا يَوْمُ ٱلْفَصْلِ ٱلَّذِى كُنتُم بِهِۦ تُكَذِّبُونَ 
Bu, yalanladığınız (yaxşı ilə pisi) ayırd etmə günüdür.
22
۞ ٱحْشُرُوا۟ ٱلَّذِينَ ظَلَمُوا۟ وَأَزْوَٰجَهُمْ وَمَا كَانُوا۟ يَعْبُدُونَ 
(O gün mələklərə belə deyiləcək:) “Zalımları, onların yol yoldaşlarını və Allahdan başqa ibadət etdiklərini toplayın! Onlara cəhənnəmin yolunu göstərin!
23
مِن دُونِ ٱللَّهِ فَٱهْدُوهُمْ إِلَىٰ صِرَٰطِ ٱلْجَحِيمِ 
Ayə nömrə 22. bax
24
وَقِفُوهُمْ ۖ إِنَّهُم مَّسْـُٔولُونَ 
Onları dayandırın! Çünki onlar sorğu-sual olunacaqlar”.
25
مَا لَكُمْ لَا تَنَاصَرُونَ 
(Onlara belə deyiləcək:) “Sizə nə olub ki, bir-birinizə yardım etmirsiniz?”
26
بَلْ هُمُ ٱلْيَوْمَ مُسْتَسْلِمُونَ 
Xeyr, onlar bu gün təslim olmuşlar.
27
وَأَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلَىٰ بَعْضٍ يَتَسَآءَلُونَ 
Onlar bir-biri ilə mübahisə etməyə başlayarlar.
28
قَالُوٓا۟ إِنَّكُمْ كُنتُمْ تَأْتُونَنَا عَنِ ٱلْيَمِينِ 
(Onların bir qismi digərlərinə) belə deyəcək: “Həqiqətən, siz bizə sağ tərəfdən gəlirdiniz (özünüzü haqlı göstərirdiniz)”.
29
قَالُوا۟ بَل لَّمْ تَكُونُوا۟ مُؤْمِنِينَ 
Onlar da belə deyəcəklər: “Xeyr, siz onsuz da iman gətirməmişdiniz.
30
وَمَا كَانَ لَنَا عَلَيْكُم مِّن سُلْطَـٰنٍۭ ۖ بَلْ كُنتُمْ قَوْمًا طَـٰغِينَ 
Sizin üzərinizdə bizim heç bir hökmranlığımız yox idi. Əksinə, siz özünüz azğın insanlar idiniz.
31
فَحَقَّ عَلَيْنَا قَوْلُ رَبِّنَآ ۖ إِنَّا لَذَآئِقُونَ 
Buna görə də bizim barəmizdə Rəbbimizin sözü (əzabı) vacib oldu. Həqiqətən, biz onu dadacağıq.
32
فَأَغْوَيْنَـٰكُمْ إِنَّا كُنَّا غَـٰوِينَ 
Biz sizi haqq yoldan azdırdıq. Çünki özümüz də haqq yoldan azmışdıq”.
33
فَإِنَّهُمْ يَوْمَئِذٍ فِى ٱلْعَذَابِ مُشْتَرِكُونَ 
Şübhəsiz ki, o gün onlar əzaba şərik olacaqlar.
34
إِنَّا كَذَٰلِكَ نَفْعَلُ بِٱلْمُجْرِمِينَ 
Həqiqətən, Biz günahkarlara belə edirik.
35
إِنَّهُمْ كَانُوٓا۟ إِذَا قِيلَ لَهُمْ لَآ إِلَـٰهَ إِلَّا ٱللَّهُ يَسْتَكْبِرُونَ 
Onlara: “Allahdan başqa heç bir ilah yoxdur!” – deyiləndə onlar təkəbbürlənirdilər.
36
وَيَقُولُونَ أَئِنَّا لَتَارِكُوٓا۟ ءَالِهَتِنَا لِشَاعِرٍ مَّجْنُونٍۭ 
Və belə deyirdilər: “Bəyəm divanə bir şair üçün ilahlarımızı tərk edəcəyik?”
37
بَلْ جَآءَ بِٱلْحَقِّ وَصَدَّقَ ٱلْمُرْسَلِينَ 
Xeyr! O, haqqı gətirdi və peyğəmbərləri təsdiq etdi.
38
إِنَّكُمْ لَذَآئِقُوا۟ ٱلْعَذَابِ ٱلْأَلِيمِ 
Siz acı əzabı mütləq dadacaqsınız.
39
وَمَا تُجْزَوْنَ إِلَّا مَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ 
Siz yalnız etdiyiniz əməllərin cəzasını çəkəcəksiniz.
40
إِلَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلْمُخْلَصِينَ 
Ancaq Allahın ixlaslı qulları bundan istisnadır.
41
أُو۟لَـٰٓئِكَ لَهُمْ رِزْقٌ مَّعْلُومٌ 
Onlar üçün bilinən ruzilər -
42
فَوَٰكِهُ ۖ وَهُم مُّكْرَمُونَ 
Meyvələr vardır. Onlara Nəim cənnətlərində ikram ediləcəkdir.
43
فِى جَنَّـٰتِ ٱلنَّعِيمِ 
Ayə nömrə 42. bax
44
عَلَىٰ سُرُرٍ مُّتَقَـٰبِلِينَ 
Onlar taxtlar üstündə bir-biri ilə üzbəüz əyləşəcəklər.
45
يُطَافُ عَلَيْهِم بِكَأْسٍ مِّن مَّعِينٍۭ 
Onların ətrafında çeşmədən doldurulmuş qədəhlər dolandırılacaqdır.
46
بَيْضَآءَ لَذَّةٍ لِّلشَّـٰرِبِينَ 
O (qədəhlərdəki içki), ağappaqdır, içənlərə ləzzət verər.
47
لَا فِيهَا غَوْلٌ وَلَا هُمْ عَنْهَا يُنزَفُونَ 
O nə başağrısı verər, nə də onunla sərxoş olarlar.
48
وَعِندَهُمْ قَـٰصِرَٰتُ ٱلطَّرْفِ عِينٌ 
Onların yanında baxışlarını yalnız onlara dikmiş irigözlü hurilər vardır.
49
كَأَنَّهُنَّ بَيْضٌ مَّكْنُونٌ 
Onlar günəş görməmiş (ağappaq) yumurta kimidirlər.
50
فَأَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلَىٰ بَعْضٍ يَتَسَآءَلُونَ 
Onlar (cənnət əhli) bir-biri ilə söhbətləşməyə başlayacaqlar.
51
قَالَ قَآئِلٌ مِّنْهُمْ إِنِّى كَانَ لِى قَرِينٌ 
Onlardan biri belə deyəcək: “Mənim bir yoldaşım vardı.
52
يَقُولُ أَءِنَّكَ لَمِنَ ٱلْمُصَدِّقِينَ 
O belə deyirdi: “Sən, həqiqətən, (yenidən dirilməyə) inananlardansanmı?
53
أَءِذَا مِتْنَا وَكُنَّا تُرَابًا وَعِظَـٰمًا أَءِنَّا لَمَدِينُونَ 
Biz ölüb torpaq və sür-sümük olduqdan sonra (dirildilib) haqq-hesaba çəkiləcəyikmi?”
54
قَالَ هَلْ أَنتُم مُّطَّلِعُونَ 
Sonra o belə deyəcək: “Siz (cəhənnəmdəki o yoldaşıma) boylanıb baxdınızmı?”
55
فَٱطَّلَعَ فَرَءَاهُ فِى سَوَآءِ ٱلْجَحِيمِ 
O özü (həmin yoldaşına) boylanıb baxacaq və onu cəhənnəmin ortasında görəcək.
56
قَالَ تَٱللَّهِ إِن كِدتَّ لَتُرْدِينِ 
O, (cəhənnəmdəki yoldaşına) belə deyəcək: “Allaha and olsun ki, sən az qala məni də məhv edəcəkdin.
57
وَلَوْلَا نِعْمَةُ رَبِّى لَكُنتُ مِنَ ٱلْمُحْضَرِينَ 
Əgər Rəbbimin neməti olmasaydı, həqiqətən, mən də (cəhənnəmə) gətirilənlərdən olacaqdım”.
58
أَفَمَا نَحْنُ بِمَيِّتِينَ 
(Cənnət əhli belə deyəcək:) “İlk (dünyadakı) ölümümüz istisna olmaqla, biz ölməyəcəyik, əzaba da məruz qalmayacağıq, elə deyilmi?”
59
إِلَّا مَوْتَتَنَا ٱلْأُولَىٰ وَمَا نَحْنُ بِمُعَذَّبِينَ 
Ayə nömrə 58. bax
60
إِنَّ هَـٰذَا لَهُوَ ٱلْفَوْزُ ٱلْعَظِيمُ 
Həqiqətən, bu, böyük uğurdur!
61
لِمِثْلِ هَـٰذَا فَلْيَعْمَلِ ٱلْعَـٰمِلُونَ 
(Dünyada) çalışanlar bunun kimisi üçün çalışsınlar!
62
أَذَٰلِكَ خَيْرٌ نُّزُلًا أَمْ شَجَرَةُ ٱلزَّقُّومِ 
Ziyafət olaraq bu yaxşıdır, yoxsa zəqqum ağacı?
63
إِنَّا جَعَلْنَـٰهَا فِتْنَةً لِّلظَّـٰلِمِينَ 
Həqiqətən, Biz onu (zəqqum ağacını) zalımlar üçün bir imtahan etdik. (Kafirlər Qurandakı “cəhənnəmdə bitən ağac” sözünü eşitdikləri zaman: “Od ağacı yandırdığı halda necə olur ki, cəhənnəmdə ağac bitir?” - deyə bunu məsxərəyə qoymuşdular. Beləcə, bu söz onlar üçün bir imtahan oldu. Onlar Allahın istədiyi təqdirdə cəhənnəm odunun yandırmayacağı bir ağacı yaratmağa qadir olduğunu dərk etmədilər.)
64
إِنَّهَا شَجَرَةٌ تَخْرُجُ فِىٓ أَصْلِ ٱلْجَحِيمِ 
Həqiqətən, o, cəhənnəmin dibində bitən bir ağacdır.
65
طَلْعُهَا كَأَنَّهُۥ رُءُوسُ ٱلشَّيَـٰطِينِ 
Onun tumurcuqları şeytanların başlarına bənzəyir.
66
فَإِنَّهُمْ لَـَٔاكِلُونَ مِنْهَا فَمَالِـُٔونَ مِنْهَا ٱلْبُطُونَ 
Onlar mütləq ondan yeyəcək və qarınlarını onunla dolduracaqlar.
67
ثُمَّ إِنَّ لَهُمْ عَلَيْهَا لَشَوْبًا مِّنْ حَمِيمٍ 
Sonra onun üstündən onlar üçün qaynar su qarışdırılmış bir içki vardır.
68
ثُمَّ إِنَّ مَرْجِعَهُمْ لَإِلَى ٱلْجَحِيمِ 
Sonra onların qayıdacaqları yer, əlbəttə, cəhənnəmdir.
69
إِنَّهُمْ أَلْفَوْا۟ ءَابَآءَهُمْ ضَآلِّينَ 
Onlar (dünya həyatında) atalarını azğınlıq içində gördülər.
70
فَهُمْ عَلَىٰٓ ءَاثَـٰرِهِمْ يُهْرَعُونَ 
Buna görə də onlar yüyürə-yüyürə atalarının izindən getdilər.
71
وَلَقَدْ ضَلَّ قَبْلَهُمْ أَكْثَرُ ٱلْأَوَّلِينَ 
Şübhəsiz, onlardan əvvəlkilərin (qədim millətlərin) çoxu azğınlığa düşmüşdü.
72
وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا فِيهِم مُّنذِرِينَ 
Biz onlara da xəbərdar edən peyğəmbərlər göndərmişdik.
73
فَٱنظُرْ كَيْفَ كَانَ عَـٰقِبَةُ ٱلْمُنذَرِينَ 
Xəbərdar edilənlərin aqibətinin necə olduğuna bir bax!
74
إِلَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلْمُخْلَصِينَ 
Ancaq Allahın ixlaslı qulları bundan istisnadır.
75
وَلَقَدْ نَادَىٰنَا نُوحٌ فَلَنِعْمَ ٱلْمُجِيبُونَ 
Nuh Bizə yalvarmış, Biz də onun duasını gözəl bir şəkildə qəbul etmişdik.
76
وَنَجَّيْنَـٰهُ وَأَهْلَهُۥ مِنَ ٱلْكَرْبِ ٱلْعَظِيمِ 
Onu və ailəsini böyük fəlakətdən xilas etmişdik.
77
وَجَعَلْنَا ذُرِّيَّتَهُۥ هُمُ ٱلْبَاقِينَ 
Yalnız onun nəslini davam etdirdik.
78
وَتَرَكْنَا عَلَيْهِ فِى ٱلْـَٔاخِرِينَ 
Onun şan-şərəfini sonrakı nəsillər arasında da saxladıq.
79
سَلَـٰمٌ عَلَىٰ نُوحٍ فِى ٱلْعَـٰلَمِينَ 
Aləmlər içində Nuha salam olsun!
80
إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجْزِى ٱلْمُحْسِنِينَ 
Şübhəsiz ki, Biz yaxşı əməl sahiblərini belə mükafatlandırırıq.
81
إِنَّهُۥ مِنْ عِبَادِنَا ٱلْمُؤْمِنِينَ 
O, həqiqətən, Bizim mömin qullarımızdan idi.
82
ثُمَّ أَغْرَقْنَا ٱلْـَٔاخَرِينَ 
Sonra digərlərini (iman gətirməyənləri) suda boğduq.
83
۞ وَإِنَّ مِن شِيعَتِهِۦ لَإِبْرَٰهِيمَ 
Şübhəsiz, İbrahim də onun davamçılarından idi.
84
إِذْ جَآءَ رَبَّهُۥ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ 
Bir zaman o, Rəbbinin hüzuruna təmiz bir qəlblə gəlmişdi.
85
إِذْ قَالَ لِأَبِيهِ وَقَوْمِهِۦ مَاذَا تَعْبُدُونَ 
O, atasına və qövmünə belə demişdi: “Siz nəyə ibadət edirsiniz?
86
أَئِفْكًا ءَالِهَةً دُونَ ٱللَّهِ تُرِيدُونَ 
Allahdan başqa uydurma ilahlarmı istəyirsiniz?!
87
فَمَا ظَنُّكُم بِرَبِّ ٱلْعَـٰلَمِينَ 
Aləmlərin Rəbbi barəsində fikriniz nədir?” (Həzrət İbrahimin qövmü ulduzlara baxıb falçılıq edirdi. Onlar bir bayram günü İbrahimi də özləri ilə bayram keçirməyə dəvət etmişdilər.)
88
فَنَظَرَ نَظْرَةً فِى ٱلنُّجُومِ 
Bu vaxt İbrahim ulduzlara nəzər etdi.
89
فَقَالَ إِنِّى سَقِيمٌ 
Sonra da: “Mən xəstəyəm!” - dedi.
90
فَتَوَلَّوْا۟ عَنْهُ مُدْبِرِينَ 
Buna görə də onlar İbrahimdən üz çevirib getdilər.
91
فَرَاغَ إِلَىٰٓ ءَالِهَتِهِمْ فَقَالَ أَلَا تَأْكُلُونَ 
(İbrahim də) xəlvətcə onların ilahlarının (bütlərinin) yanına gedib belə dedi: “Yemirsiniz?
92
مَا لَكُمْ لَا تَنطِقُونَ 
Nə üçün danışmırsınız?”
93
فَرَاغَ عَلَيْهِمْ ضَرْبًۢا بِٱلْيَمِينِ 
Sonra bütlərin yanına gəlib sağ əli ilə onları qırıb tökdü.
94
فَأَقْبَلُوٓا۟ إِلَيْهِ يَزِفُّونَ 
(Bütpərəstlər) qaçaraq onun yanına gəldilər.
95
قَالَ أَتَعْبُدُونَ مَا تَنْحِتُونَ 
İbrahim belə dedi: “Yonub düzəltdiyiniz şeylərəmi ibadət edirsiniz?
96
وَٱللَّهُ خَلَقَكُمْ وَمَا تَعْمَلُونَ 
Halbuki sizi də, sizin düzəltdiklərinizi də Allah yaratmışdır”.
97
قَالُوا۟ ٱبْنُوا۟ لَهُۥ بُنْيَـٰنًا فَأَلْقُوهُ فِى ٱلْجَحِيمِ 
Onlar: “Onun üçün bir bina tikin və onu (oradakı) odun içinə atın!” - dedilər.
98
فَأَرَادُوا۟ بِهِۦ كَيْدًا فَجَعَلْنَـٰهُمُ ٱلْأَسْفَلِينَ 
(Bütpərəstlər) ona hiylə qurmaq istədilər, lakin Biz onları ən səfil kimsələrə çevirdik.
99
وَقَالَ إِنِّى ذَاهِبٌ إِلَىٰ رَبِّى سَيَهْدِينِ 
İbrahim dedi: “Şübhəsiz ki, mən Rəbbimə gedirəm. O mənə doğru yolu göstərəcəkdir.
100
رَبِّ هَبْ لِى مِنَ ٱلصَّـٰلِحِينَ 
Ey Rəbbim, mənə salehlərdən olan bir övlad ver!”
101
فَبَشَّرْنَـٰهُ بِغُلَـٰمٍ حَلِيمٍ 
Biz də onu həlim xasiyyətli bir oğlan uşağı ilə müjdələdik.
102
فَلَمَّا بَلَغَ مَعَهُ ٱلسَّعْىَ قَالَ يَـٰبُنَىَّ إِنِّىٓ أَرَىٰ فِى ٱلْمَنَامِ أَنِّىٓ أَذْبَحُكَ فَٱنظُرْ مَاذَا تَرَىٰ ۚ قَالَ يَـٰٓأَبَتِ ٱفْعَلْ مَا تُؤْمَرُ ۖ سَتَجِدُنِىٓ إِن شَآءَ ٱللَّهُ مِنَ ٱلصَّـٰبِرِينَ 
Uşaq onunla gəzəsi yaşa çatdıqda İbrahim: “Ey oğlum! Mən yuxuda səni qurban kəsdiyimi görürəm. Sən bu barədə nə fikirləşirsən?” - dedi. Uşaq: “Atacan, sənə əmr olunanı et! İnşallah, mənim səbirlilərdən olduğumu görəcəksən”, - dedi.
103
فَلَمَّآ أَسْلَمَا وَتَلَّهُۥ لِلْجَبِينِ 
Hər ikisi (Allahın əmrinə) təslim olduğu və İbrahim onu üzüstə yatırdığı zaman
104
وَنَـٰدَيْنَـٰهُ أَن يَـٰٓإِبْرَٰهِيمُ 
Biz ona belə səsləndik: “Ey İbrahim!
105
قَدْ صَدَّقْتَ ٱلرُّءْيَآ ۚ إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجْزِى ٱلْمُحْسِنِينَ 
Yuxunu təsdiqlədin. Biz yaxşı əməl sahiblərini belə mükafatlandırırıq”.
106
إِنَّ هَـٰذَا لَهُوَ ٱلْبَلَـٰٓؤُا۟ ٱلْمُبِينُ 
Şübhəsiz ki, bu, açıq-aydın bir sınaqdır.
107
وَفَدَيْنَـٰهُ بِذِبْحٍ عَظِيمٍ 
Biz (oğlunun) əvəzinə ona böyük bir qurbanlıq verdik.
108
وَتَرَكْنَا عَلَيْهِ فِى ٱلْـَٔاخِرِينَ 
Onun şan-şərəfini sonrakı nəsillər arasında saxladıq.
109
سَلَـٰمٌ عَلَىٰٓ إِبْرَٰهِيمَ 
İbrahimə salam olsun!
110
كَذَٰلِكَ نَجْزِى ٱلْمُحْسِنِينَ 
Biz yaxşı əməl sahiblərini belə mükafatlandırırıq.
111
إِنَّهُۥ مِنْ عِبَادِنَا ٱلْمُؤْمِنِينَ 
Həqiqətən, o, mömin qullarımızdandır.
112
وَبَشَّرْنَـٰهُ بِإِسْحَـٰقَ نَبِيًّا مِّنَ ٱلصَّـٰلِحِينَ 
Onu salehlərdən bir peyğəmbər olan İshaq ilə də müjdələdik.
113
وَبَـٰرَكْنَا عَلَيْهِ وَعَلَىٰٓ إِسْحَـٰقَ ۚ وَمِن ذُرِّيَّتِهِمَا مُحْسِنٌ وَظَالِمٌ لِّنَفْسِهِۦ مُبِينٌ 
Ona və İshaqa bərəkət verdik. Onların nəslindən yaxşı əməl sahibi də, açıq-aşkar özünə zülm edən də var.
114
وَلَقَدْ مَنَنَّا عَلَىٰ مُوسَىٰ وَهَـٰرُونَ 
Şübhəsiz, Biz Musaya və Haruna da nemət verdik.
115
وَنَجَّيْنَـٰهُمَا وَقَوْمَهُمَا مِنَ ٱلْكَرْبِ ٱلْعَظِيمِ 
Onların hər ikisini və qövmlərini böyük fəlakətdən xilas etdik.
116
وَنَصَرْنَـٰهُمْ فَكَانُوا۟ هُمُ ٱلْغَـٰلِبِينَ 
Onlara yardım etdik və onlar (düşmənə) qalib gəldilər.
117
وَءَاتَيْنَـٰهُمَا ٱلْكِتَـٰبَ ٱلْمُسْتَبِينَ 
Hər ikisinə açıq-aydın başa düşülən kitabı (Tövratı) verdik.
118
وَهَدَيْنَـٰهُمَا ٱلصِّرَٰطَ ٱلْمُسْتَقِيمَ 
Biz onların hər ikisini doğru yola yönəltdik.
119
وَتَرَكْنَا عَلَيْهِمَا فِى ٱلْـَٔاخِرِينَ 
Onların hər ikisinin şan-şərəfini sonrakı nəsillər arasında saxladıq.
120
سَلَـٰمٌ عَلَىٰ مُوسَىٰ وَهَـٰرُونَ 
Musaya və Haruna salam olsun!
121
إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجْزِى ٱلْمُحْسِنِينَ 
Həqiqətən, Biz yaxşı əməl sahiblərini belə mükafatlandırırıq.
122
إِنَّهُمَا مِنْ عِبَادِنَا ٱلْمُؤْمِنِينَ 
Şübhəsiz, onların hər ikisi Bizim mömin qullarımızdandır.
123
وَإِنَّ إِلْيَاسَ لَمِنَ ٱلْمُرْسَلِينَ 
Həqiqətən, İlyas da peyğəmbərlərdəndir.
124
إِذْ قَالَ لِقَوْمِهِۦٓ أَلَا تَتَّقُونَ 
Bir zaman o öz qövmünə belə demişdi: “Allahdan qorxmursunuzmu?
125
أَتَدْعُونَ بَعْلًا وَتَذَرُونَ أَحْسَنَ ٱلْخَـٰلِقِينَ 
Yaradanların ən yaxşısını qoyub Bəl bütünə dua edirsiniz?
126
ٱللَّهَ رَبَّكُمْ وَرَبَّ ءَابَآئِكُمُ ٱلْأَوَّلِينَ 
Sizin və əvvəlki atalarınızın Rəbbi olan Allahı qoyub (bu bütəmi sitayiş edirsiniz)?”
127
فَكَذَّبُوهُ فَإِنَّهُمْ لَمُحْضَرُونَ 
Ancaq onlar onu yalanladılar. Buna görə də onlar hökmən (cəhənnəmə) gətiriləcəklər.
128
إِلَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلْمُخْلَصِينَ 
Yalnız Allahın ixlaslı qulları bundan istisnadır.
129
وَتَرَكْنَا عَلَيْهِ فِى ٱلْـَٔاخِرِينَ 
Onun şan-şərəfini sonrakı nəsillər arasında saxladıq.
130
سَلَـٰمٌ عَلَىٰٓ إِلْ يَاسِينَ 
İlyasa salam olsun!
131
إِنَّا كَذَٰلِكَ نَجْزِى ٱلْمُحْسِنِينَ 
Həqiqətən, Biz yaxşı əməl sahiblərini belə mükafatlandırırıq.
132
إِنَّهُۥ مِنْ عِبَادِنَا ٱلْمُؤْمِنِينَ 
Şübhəsiz ki, o, Bizim mömin qullarımızdandır.
133
وَإِنَّ لُوطًا لَّمِنَ ٱلْمُرْسَلِينَ 
Həqiqətən, Lut da peyğəmbərlərdəndir.
134
إِذْ نَجَّيْنَـٰهُ وَأَهْلَهُۥٓ أَجْمَعِينَ 
Bir zamanlar onu və bütün ailəsini xilas etmişdik.
135
إِلَّا عَجُوزًا فِى ٱلْغَـٰبِرِينَ 
Ancaq geridə qalanlar arasındakı yaşlı qadın (Lutun zövcəsi) bundan istisnadır.
136
ثُمَّ دَمَّرْنَا ٱلْـَٔاخَرِينَ 
Sonra da digərlərini məhv etdik.
137
وَإِنَّكُمْ لَتَمُرُّونَ عَلَيْهِم مُّصْبِحِينَ 
Siz səhər-axşam onların yanından keçib gedirsiniz. Hələ də dərk etmirsinizmi?
138
وَبِٱلَّيْلِ ۗ أَفَلَا تَعْقِلُونَ 
Ayə nömrə 137. bax
139
وَإِنَّ يُونُسَ لَمِنَ ٱلْمُرْسَلِينَ 
Şübhəsiz, Yunis də peyğəmbərlərdəndir.
140
إِذْ أَبَقَ إِلَى ٱلْفُلْكِ ٱلْمَشْحُونِ 
Bir zaman o, yüklü bir gəmiyə minib qaçmışdı.
141
فَسَاهَمَ فَكَانَ مِنَ ٱلْمُدْحَضِينَ 
(Gəmidəkilərlə) püşk atmışdı və uduzmuşdu. (Təfsirlərdə qeyd olunan rəvayətə görə, Yunis peyğəmbərin mindiyi gəminin yükü həddindən çox olduğu üçün gəmidəkilər öz aralarından bir nəfəri dənizə atmaq qərarına gəlmişdilər. Buna görə də aralarında püşk atmış və püşk Yunis peyğəmbərə çıxdığı üçün onu dənizə atmışdılar.)
142
فَٱلْتَقَمَهُ ٱلْحُوتُ وَهُوَ مُلِيمٌ 
O (Rəbbinin izni olmadan qövmünü tərk etdiyi üçün) özünü qınayarkən bir balıq onu udmuşdu.
143
فَلَوْلَآ أَنَّهُۥ كَانَ مِنَ ٱلْمُسَبِّحِينَ 
Əgər o, Allahı təsbeh edənlərdən olmasaydı,
144
لَلَبِثَ فِى بَطْنِهِۦٓ إِلَىٰ يَوْمِ يُبْعَثُونَ 
Həqiqətən, qiyamət gününə qədər onun qarnında qalacaqdı.
145
۞ فَنَبَذْنَـٰهُ بِٱلْعَرَآءِ وَهُوَ سَقِيمٌ 
Beləcə, onu halsız bir vəziyyətdə boş bir sahilə atdıq.
146
وَأَنۢبَتْنَا عَلَيْهِ شَجَرَةً مِّن يَقْطِينٍ 
Və onun üstünə (kölgə salması üçün) balqabaq tağı bitirdik.
147
وَأَرْسَلْنَـٰهُ إِلَىٰ مِا۟ئَةِ أَلْفٍ أَوْ يَزِيدُونَ 
Biz onu yüz min və daha çox kimsəyə peyğəmbər göndərdik. (Təfsirlərdə Həzrət Yunisin Mosuldakı Ninova şəhərinin xalqına peyğəmbər göndərildiyi qeyd olunur.)
148
فَـَٔامَنُوا۟ فَمَتَّعْنَـٰهُمْ إِلَىٰ حِينٍ 
Nəhayət, onlar iman gətirdilər. Buna görə də Biz onları müəyyən vaxta qədər yaşatdıq.
149
فَٱسْتَفْتِهِمْ أَلِرَبِّكَ ٱلْبَنَاتُ وَلَهُمُ ٱلْبَنُونَ 
Onlardan: “Qızlar Rəbbinin, oğlanlar isə onlarındır, eləmi?” – deyə soruş.
150
أَمْ خَلَقْنَا ٱلْمَلَـٰٓئِكَةَ إِنَـٰثًا وَهُمْ شَـٰهِدُونَ 
Yoxsa mələkləri dişi yaratmışıq və onlar da bunun şahidi olublar?!
151
أَلَآ إِنَّهُم مِّنْ إِفْكِهِمْ لَيَقُولُونَ 
Bilin ki, onlar yalandan: “Allahın övladı var”, - deyirlər. Şübhəsiz ki, onlar yalançıdırlar.
152
وَلَدَ ٱللَّهُ وَإِنَّهُمْ لَكَـٰذِبُونَ 
Ayə nömrə 151. bax
153
أَصْطَفَى ٱلْبَنَاتِ عَلَى ٱلْبَنِينَ 
Məgər Allah oğlanları qoyub qızları seçmişdir?
154
مَا لَكُمْ كَيْفَ تَحْكُمُونَ 
Sizə nə olub? Bu qərara necə gəlirsiniz?
155
أَفَلَا تَذَكَّرُونَ 
Heç düşünmürsünüzmü?
156
أَمْ لَكُمْ سُلْطَـٰنٌ مُّبِينٌ 
Yoxsa sizin (buna dair) açıq bir dəlilinizmi var?
157
فَأْتُوا۟ بِكِتَـٰبِكُمْ إِن كُنتُمْ صَـٰدِقِينَ 
Əgər doğru söyləyirsinizsə, kitabınızı gətirin!
158
وَجَعَلُوا۟ بَيْنَهُۥ وَبَيْنَ ٱلْجِنَّةِ نَسَبًا ۚ وَلَقَدْ عَلِمَتِ ٱلْجِنَّةُ إِنَّهُمْ لَمُحْضَرُونَ 
(Müşriklər) Allahla cinlər arasında qohumluq əlaqəsi olduğunu uydurdular. Şübhəsiz ki, cinlər də özlərinin (haqq-hesab yerinə) gətiriləcəklərini bilirlər.
159
سُبْحَـٰنَ ٱللَّهِ عَمَّا يَصِفُونَ 
Allah onların isnad etdikləri sifətlərdən tamamilə uzaqdır, pakdır!
160
إِلَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلْمُخْلَصِينَ 
Ancaq Allahın ixlaslı qulları bundan istisnadırlar. (Çünki onlar Allaha belə sifətlər isnad etməzlər.)
161
فَإِنَّكُمْ وَمَا تَعْبُدُونَ 
(Ey Kafırlər!) Həqiqətən, siz və ibadət etdikləriniz, cəhənnəmə girəcək kimsədən başqa heç kimi Allahın yolundan azdıra bilməzsiniz.
162
مَآ أَنتُمْ عَلَيْهِ بِفَـٰتِنِينَ 
Ayə nömrə 161. bax
163
إِلَّا مَنْ هُوَ صَالِ ٱلْجَحِيمِ 
Ayə nömrə 161. bax
164
وَمَا مِنَّآ إِلَّا لَهُۥ مَقَامٌ مَّعْلُومٌ 
(Mələklər belə deyərlər:) “Bizim hər birimizin müəyyən bir məqamı vardır.
165
وَإِنَّا لَنَحْنُ ٱلصَّآفُّونَ
Şübhəsiz ki, biz səf-səf düzülürük.
166
وَإِنَّا لَنَحْنُ ٱلْمُسَبِّحُونَ 
Allahı təsbeh edirik!”
167
وَإِن كَانُوا۟ لَيَقُولُونَ 
(Kafirlər) deyirdilər:
168
لَوْ أَنَّ عِندَنَا ذِكْرًا مِّنَ ٱلْأَوَّلِينَ 
“Əgər əvvəlkilərin kitablarından biri bizdə olsaydı,
169
لَكُنَّا عِبَادَ ٱللَّهِ ٱلْمُخْلَصِينَ 
Həqiqətən, biz Allahın ixlaslı qulları olardıq”.
170
فَكَفَرُوا۟ بِهِۦ ۖ فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ 
Ancaq onu (Quranı) inkar etdilər. Onlar yaxın bir vaxtda biləcəklər.
171
وَلَقَدْ سَبَقَتْ كَلِمَتُنَا لِعِبَادِنَا ٱلْمُرْسَلِينَ 
Həqiqətən, peyğəmbər olan qullarımıza söz vermişik ki,
172
إِنَّهُمْ لَهُمُ ٱلْمَنصُورُونَ 
Onlara mütləq yardım olunacaqdır.
173
وَإِنَّ جُندَنَا لَهُمُ ٱلْغَـٰلِبُونَ 
Şübhəsiz ki, Bizim əsgərlərimiz qalib gələcəklər.
174
فَتَوَلَّ عَنْهُمْ حَتَّىٰ حِينٍ 
Buna görə də sən bir müddət onlardan (müşriklərdən) üz çevir.
175
وَأَبْصِرْهُمْ فَسَوْفَ يُبْصِرُونَ 
Onlara bax! Onlar (əzabı) görəcəklər.
176
أَفَبِعَذَابِنَا يَسْتَعْجِلُونَ 
Onlar əzabımızın tezliklə gəlməsinimi istəyirlər?
177
فَإِذَا نَزَلَ بِسَاحَتِهِمْ فَسَآءَ صَبَاحُ ٱلْمُنذَرِينَ 
O əzab onların yurduna endiyi zaman xəbərdar edilənlərin səhəri necə də pis olacaq!
178
وَتَوَلَّ عَنْهُمْ حَتَّىٰ حِينٍ 
Sən bir müddət onlardan üz çevir.
179
وَأَبْصِرْ فَسَوْفَ يُبْصِرُونَ 
Sən (onlara) bax! Onlar (əzabı) görəcəklər.
180
سُبْحَـٰنَ رَبِّكَ رَبِّ ٱلْعِزَّةِ عَمَّا يَصِفُونَ 
Yenilməz qüvvət sahibi olan Rəbbin onların isnad etdikləri sifətlərdən tamamilə uzaqdır, pakdır!
181
وَسَلَـٰمٌ عَلَى ٱلْمُرْسَلِينَ 
Peyğəmbərlərə salam olsun!
182
وَٱلْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ ٱلْعَـٰلَمِينَ 
Aləmlərin Rəbbi olan Allaha həmd olsun!